Porównanie
Borowik szlachetny czy borowik szatański? Jak odróżnić
Borowik szlachetny to gatunek jadalny, a borowik szatański – gatunek trujący. Porównaj cechy obu grzybów punkt po punkcie.
Borowik szatański (bardzo rzadki, chroniony, trujący) ma szarobiały kapelusz, czerwone pory, karminowy trzon z czerwonawą siateczką i siniejący miąższ – borowik szlachetny nigdy nie ma czerwonych porów.
Porównanie cech
| Cecha | Borowik szlachetny | Borowik szatański |
|---|---|---|
| Jadalność | Jadalny | Trujący |
| Kapelusz | Średnica zwykle 6–25 cm; za młodu białawy lub jasny, potem orzechowo- do ciemnobrązowego, często z jaśniejszym brzegiem. Powierzchnia gładka lub pomarszczona, nie zamszowa, w wilgoci lekko lepka. | Duży, 10–25(30) cm, jasnoszary, srebrzystoszary lub białawy z oliwkowymi plamami, z wiekiem przy brzegu różowawy; powierzchnia gładka lub drobno zamszowa. |
| Pod kapeluszem | Rurki i pory za młodu białe, potem żółte, żółtozielone do oliwkowozielonych; pory drobne, po uciśnięciu nie zmieniają barwy. Wysyp oliwkowobrązowy. | Rurki żółtawe, uszkodzone sinieją; pory u młodych pomarańczowożółte, potem krwisto- do karminowoczerwonych, u starych oliwkowe. |
| Trzon | Gruby, za młodu baryłkowaty, potem maczugowaty, białawy do jasnobrązowego; w górnej części delikatna, jasna (biaława) siateczka. | Silnie bulwiasto zgrubiały, u góry żółty, niżej karminowoczerwony, z żółtawą do czerwonawej siateczką w górnej części. |
| Miąższ | Biały, zwarty, pod skórką kapelusza brązowawy; na przekroju nie zmienia barwy. | Białawy do bladożółtego, po przekrojeniu powoli i słabo sinieje. |
| Zapach i smak | Zapach przyjemny, w suszu intensywny; smak łagodny, orzechowy. | Smak łagodny; stare owocniki mają nieprzyjemny zapach przypominający padlinę. |
| Siedlisko | Lasy iglaste, liściaste i mieszane, z preferencją dla iglastych; najobficiej w górskich świerczynach. Gleby kwaśne, unika wapiennych. Na niżu rzadszy, rzadki koło dużych miast. | Ciepłe, prześwietlone lasy liściaste (buczyny, dąbrowy) na glebach wapiennych; w Polsce znanych jest tylko kilka stanowisk (Sudety, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Ponidzie). |
| Sezon | maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad | lipiec, sierpień, wrzesień |
Po czym poznać: borowik szlachetny
- Jasna, drobna siateczka w górnej części trzonu (nie ciemna)
- Pory białe, potem żółtozielone – nigdy różowe ani czerwone
- Miąższ biały, nie sinieje po przekrojeniu
- Smak łagodny, nie gorzki
- Kapelusz gładki, nie zamszowy
Po czym poznać: borowik szatański
- Jasnoszary, kredowobiały kapelusz
- Czerwone pory
- Bulwiasty trzon, dołem karminowy, z czerwonawą siateczką
- Tylko na wapieniu, bardzo rzadki
Zasada bezpieczeństwa
Nie jedz grzyba rozpoznanego na podstawie strony, zdjęcia ani aplikacji. Wątpliwe okazy pokaż grzyboznawcy w sanepidzie (w sezonie punkty konsultacyjne działają bezpłatnie). Nie podawaj dziko zebranych grzybów dzieciom.
Złote zasady grzybiarza →Najczęstsze pytania
Borowik szlachetny czy borowik szatański: jak je odróżnić?
Borowik szatański (bardzo rzadki, chroniony, trujący) ma szarobiały kapelusz, czerwone pory, karminowy trzon z czerwonawą siateczką i siniejący miąższ – borowik szlachetny nigdy nie ma czerwonych porów.
Borowik szatański: co zrobić po zjedzeniu?
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i zabierz resztki grzybów. Zespół żołądkowo-jelitowy (wymioty, biegunka, bóle brzucha). Toksyczność przypisywana glikoproteinie bolesatynie; muskaryna obecna w ilościach przypuszczalnie zbyt małych, by tłumaczyć zatrucie. Najsilniej działa surowy lub niedogotowany.
Źródła
- Wikipedia (pl): Borowik szlachetny
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
- Wikipedia (pl): Krwistoborowik szatański
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.