Borowik szlachetny

Po czym poznać: borowik szlachetny

1. 1

   Jasna, drobna siateczka w górnej części trzonu (nie ciemna)

2. 2

   Pory białe, potem żółtozielone – nigdy różowe ani czerwone

3. 3

   Miąższ biały, nie sinieje po przekrojeniu

4. 4

   Smak łagodny, nie gorzki

5. 5

   Kapelusz gładki, nie zamszowy

Opis owocnika

Kapelusz

Średnica zwykle 6–25 cm; za młodu białawy lub jasny, potem orzechowo- do ciemnobrązowego, często z jaśniejszym brzegiem. Powierzchnia gładka lub pomarszczona, nie zamszowa, w wilgoci lekko lepka.

Rurki i pory

Rurki i pory za młodu białe, potem żółte, żółtozielone do oliwkowozielonych; pory drobne, po uciśnięciu nie zmieniają barwy. Wysyp oliwkowobrązowy.

Trzon

Gruby, za młodu baryłkowaty, potem maczugowaty, białawy do jasnobrązowego; w górnej części delikatna, jasna (biaława) siateczka.

Miąższ

Biały, zwarty, pod skórką kapelusza brązowawy; na przekroju nie zmienia barwy.

Zapach i smak

Zapach przyjemny, w suszu intensywny; smak łagodny, orzechowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Lasy iglaste, liściaste i mieszane, z preferencją dla iglastych; najobficiej w górskich świerczynach. Gleby kwaśne, unika wapiennych. Na niżu rzadszy, rzadki koło dużych miast.

Najczęściej przy: świerk, sosna, buk, brzoza, dąb, jodła

Gdzie są dziś warunki do wysypu?

Sobowtóry: z czym można go pomylić

• 

  Goryczak żółciowy Niejadalny średnie ryzyko

  Goryczak żółciowy („szatan”) jest bardzo podobny, zwłaszcza młody o białych porach. Różnice: goryczak ma wyraźną, ciemnobrązową siateczkę o dużych oczkach na trzonie, pory z wiekiem różowiejące, różowy wysyp zarodników i skrajnie gorzki smak (sprawdź językiem maleńki kawałek i wypluj). Nie jest groźnie trujący, ale jeden owocnik psuje całą potrawę.

• 

  Borowik usiatkowany Jadalny małe ryzyko

  Borowik usiatkowany ma zamszowaty, często spękany, jaśniejszy kapelusz i wyraźniejszą siateczkę na całym trzonie; rośnie głównie pod dębami i bukami. Pomyłka bez znaczenia – oba jadalne.

• 

  Podgrzybek brunatny Jadalny małe ryzyko

  Podgrzybek brunatny nie ma siateczki na trzonie (tylko podłużne włókienka), a jego pory i miąższ lekko sinieją po uciśnięciu. Jadalny.

• 

  Borowik szatański Trujący małe ryzyko

  Borowik szatański (bardzo rzadki, chroniony, trujący) ma szarobiały kapelusz, czerwone pory, karminowy trzon z czerwonawą siateczką i siniejący miąższ – borowik szlachetny nigdy nie ma czerwonych porów.

  Porównanie krok po kroku: Borowik szlachetny czy Borowik szatański →

W kuchni

Uniwersalny: suszenie (susz pozostaje jasny i bardzo aromatyczny), zupy (w tym wigilijna), pierogi z kapustą i grzybami, sosy, risotto, smażenie, marynowanie. Najlepsze młode, jędrne owocniki.

Ochrona i sprzedaż

• Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
• Obrót handlowy: gatunek jest na liście grzybów dopuszczonych do obrotu (sprzedaż tylko z atestem grzyboznawcy). Na liście MZ jako „borowik szlachetny (prawdziwek – wszystkie odmiany)”.

Gdzie wolno zbierać grzyby →