Rurkowe (gąbka pod kapeluszem)
Goryczak żółciowy
Tylopilus felleus · nazwy ludowe: szatan, goryczak, gorzki grzyb, zajączek gorzki, borowik żółciowy
Niejadalny
Niejadalny z powodu skrajnie gorzkiego smaku, który nie znika przy gotowaniu ani suszeniu – jeden owocnik psuje całą potrawę. Polska Wikipedia określa go jako „nawet lekko trującego”, grzyby.pl – jako niejadalnego, nie trującego. Niektórzy ludzie (cecha genetyczna) nie czują goryczy, co sprzyja pomyłkom.
Po czym poznać: goryczak żółciowy
- 1
Ciemna, gruba siateczka na jaśniejszym trzonie
- 2
Pory z wiekiem różowe
- 3
Skrajnie gorzki smak
- 4
Różowy wysyp zarodników
Opis owocnika
- Kapelusz
- Średnica 5–15 cm, jasnobrązowy, płowy, szarobrązowy; powierzchnia matowa, zamszowata.
- Rurki i pory
- Pory i rurki za młodu białe, potem cielistoróżowe, uszkodzone brudnowinne. Wysyp różowy – jedyny taki wśród europejskich grzybów rurkowych.
- Trzon
- Jaśniejszy od kapelusza, oliwkowożółty do oliwkowobrązowego, pokryty wyraźną, CIEMNĄ, grubą siateczką o dużych oczkach.
- Miąższ
- Biały, nie zmienia barwy po przekrojeniu.
- Zapach i smak
- Zapach przyjemny, smak skrajnie gorzki (jak żółć).
Gdzie i kiedy rośnie
Głównie lasy iglaste, rzadziej liściaste, na kwaśnych glebach; czasem na butwiejących pniakach.
Najczęściej przy: sosna, świerk, dąb, buk
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Borowik szlachetny Jadalny średnie ryzyko
Borowik szlachetny ma jasną, drobną siateczkę głównie u góry trzonu, pory białe→żółtozielone i łagodny smak.
Podgrzybek brunatny Jadalny średnie ryzyko
Podgrzybek brunatny nie ma siateczki, jego pory są żółtawe i lekko sinieją, smak łagodny.
Borowik usiatkowany Jadalny średnie ryzyko
Borowik usiatkowany ma siateczkę jaśniejszą od tła trzonu i niezmiennie żółtawe do oliwkowych pory.
Koźlarz babka Jadalny małe ryzyko
Koźlarz babka ma na trzonie czarne łuseczki (kosmki), a nie siateczkę, i rośnie zawsze pod brzozą.
Borowik szatański Trujący małe ryzyko
Potoczna nazwa „szatan” najczęściej oznacza goryczaka żółciowego – zupełnie inny grzyb: brązowy kapelusz, różowawe pory, ciemna siateczka i bardzo gorzki smak, bez czerwieni.
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
Uwaga na toksyny
Gorzkie związki; brak potwierdzonej silnej toksyny. Dawniej podawano, że wywołuje niedyspozycje żołądkowo-jelitowe.
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.
Goryczak żółciowy: najczęstsze pytania
Goryczak żółciowy: czy to grzyb jadalny?
Niejadalny. Niejadalny z powodu skrajnie gorzkiego smaku, który nie znika przy gotowaniu ani suszeniu – jeden owocnik psuje całą potrawę. Polska Wikipedia określa go jako „nawet lekko trującego”, grzyby.pl – jako niejadalnego, nie trującego. Niektórzy ludzie (cecha genetyczna) nie czują goryczy, co sprzyja pomyłkom.
Goryczak żółciowy: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik. Siedlisko: Głównie lasy iglaste, rzadziej liściaste, na kwaśnych glebach; czasem na butwiejących pniakach.
Goryczak żółciowy: z czym można go pomylić?
Borowik szlachetny (jadalny): Borowik szlachetny ma jasną, drobną siateczkę głównie u góry trzonu, pory białe→żółtozielone i łagodny smak. Podgrzybek brunatny (jadalny): Podgrzybek brunatny nie ma siateczki, jego pory są żółtawe i lekko sinieją, smak łagodny. Borowik usiatkowany (jadalny): Borowik usiatkowany ma siateczkę jaśniejszą od tła trzonu i niezmiennie żółtawe do oliwkowych pory. Koźlarz babka (jadalny): Koźlarz babka ma na trzonie czarne łuseczki (kosmki), a nie siateczkę, i rośnie zawsze pod brzozą. Borowik szatański (trujący): Potoczna nazwa „szatan” najczęściej oznacza goryczaka żółciowego – zupełnie inny grzyb: brązowy kapelusz, różowawe pory, ciemna siateczka i bardzo gorzki smak, bez czerwieni.
Źródła
- Wikipedia (pl): Goryczak żółciowy
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
