Porównanie
Borowik ceglastopory czy borowik szatański? Jak odróżnić
Borowik ceglastopory to gatunek warunkowo jadalny, a borowik szatański – gatunek trujący. Porównaj cechy obu grzybów punkt po punkcie.
Borowik szatański też ma czerwone pory i siniejący miąższ, ale ma jasnoszary, srebrzysty kapelusz, czerwoną siateczkę na trzonie (ceglastopory – kosmki/ziarenka bez siatki), miąższ białawy i sinieje słabo; rośnie tylko na wapieniu w ciepłych buczynach. Jest trujący i ściśle chroniony.
Borowik ceglastopory ma ciemnobrązowy kapelusz, trzon z czerwonymi kosmkami bez siateczki i żółty miąższ, który natychmiast granatowieje. Podobne „kolorowe borowiki” spoza atlasu: krwistoborowik purpurowy (różowawy kapelusz, wyraźna purpurowa siateczka) oraz gorzkoborowik żółtopory (jasny kapelusz, ale żółte pory i gorzki miąższ).
Porównanie cech
| Cecha | Borowik ceglastopory | Borowik szatański |
|---|---|---|
| Jadalność | Warunkowo jadalny | Trujący |
| Kapelusz | Średnica 5–20 cm, ciemnobrązowy, kasztanowobrązowy, z wiekiem z odcieniami ceglastymi lub oliwkowymi; powierzchnia matowa, zamszowata, u starych naga. | Duży, 10–25(30) cm, jasnoszary, srebrzystoszary lub białawy z oliwkowymi plamami, z wiekiem przy brzegu różowawy; powierzchnia gładka lub drobno zamszowa. |
| Pod kapeluszem | Rurki żółte do oliwkowych; pory ceglastoczerwone do pomarańczowoczerwonych; wszystko po uciśnięciu natychmiast silnie sinieje. | Rurki żółtawe, uszkodzone sinieją; pory u młodych pomarańczowożółte, potem krwisto- do karminowoczerwonych, u starych oliwkowe. |
| Trzon | Żółte tło gęsto pokryte czerwonymi kosmkami lub ziarenkami – bez siateczki; po lekkim ucisku ciemnogranatowy. | Silnie bulwiasto zgrubiały, u góry żółty, niżej karminowoczerwony, z żółtawą do czerwonawej siateczką w górnej części. |
| Miąższ | Żółty; po przekrojeniu natychmiast intensywnie granatowoniebieski. | Białawy do bladożółtego, po przekrojeniu powoli i słabo sinieje. |
| Zapach i smak | Zapach słaby, smak łagodny. | Smak łagodny; stare owocniki mają nieprzyjemny zapach przypominający padlinę. |
| Siedlisko | Lasy liściaste i iglaste, zwłaszcza buczyny i świerczyny na kwaśnych, ubogich glebach; częstszy na południu Polski, na pogórzu i w górach. | Ciepłe, prześwietlone lasy liściaste (buczyny, dąbrowy) na glebach wapiennych; w Polsce znanych jest tylko kilka stanowisk (Sudety, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Ponidzie). |
| Sezon | maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik | lipiec, sierpień, wrzesień |
Po czym poznać: borowik ceglastopory
- Pory ceglastoczerwone
- Trzon żółty z czerwonymi kosmkami, BEZ siateczki
- Żółty miąższ błyskawicznie granatowieje
- Kapelusz ciemnobrązowy, zamszowy
Po czym poznać: borowik szatański
- Jasnoszary, kredowobiały kapelusz
- Czerwone pory
- Bulwiasty trzon, dołem karminowy, z czerwonawą siateczką
- Tylko na wapieniu, bardzo rzadki
Zasada bezpieczeństwa
Nie jedz grzyba rozpoznanego na podstawie strony, zdjęcia ani aplikacji. Wątpliwe okazy pokaż grzyboznawcy w sanepidzie (w sezonie punkty konsultacyjne działają bezpłatnie). Nie podawaj dziko zebranych grzybów dzieciom.
Złote zasady grzybiarza →Najczęstsze pytania
Borowik ceglastopory czy borowik szatański: jak je odróżnić?
Borowik szatański też ma czerwone pory i siniejący miąższ, ale ma jasnoszary, srebrzysty kapelusz, czerwoną siateczkę na trzonie (ceglastopory – kosmki/ziarenka bez siatki), miąższ białawy i sinieje słabo; rośnie tylko na wapieniu w ciepłych buczynach. Jest trujący i ściśle chroniony. Borowik ceglastopory ma ciemnobrązowy kapelusz, trzon z czerwonymi kosmkami bez siateczki i żółty miąższ, który natychmiast granatowieje. Podobne „kolorowe borowiki” spoza atlasu: krwistoborowik purpurowy (różowawy kapelusz, wyraźna purpurowa siateczka) oraz gorzkoborowik żółtopory (jasny kapelusz, ale żółte pory i gorzki miąższ).
Borowik szatański: co zrobić po zjedzeniu?
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i zabierz resztki grzybów. Zespół żołądkowo-jelitowy (wymioty, biegunka, bóle brzucha). Toksyczność przypisywana glikoproteinie bolesatynie; muskaryna obecna w ilościach przypuszczalnie zbyt małych, by tłumaczyć zatrucie. Najsilniej działa surowy lub niedogotowany.
Źródła
- Wikipedia (pl): Krasnoborowik ceglastopory
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
- Wikipedia (pl): Krwistoborowik szatański
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.