Porównanie
Płachetka zwyczajna czy strzępiak ceglasty? Jak odróżnić
Płachetka zwyczajna to gatunek jadalny, a strzępiak ceglasty – gatunek śmiertelnie trujący. Porównaj cechy obu grzybów punkt po punkcie.
Rosłe strzępiaki ceglaste bywały pomylone z płachetką (opisany przypadek zatrucia). Strzępiak nie ma pierścienia, ma włóknisty, promieniście pękający kapelusz czerwieniejący przy dotyku i rośnie pod drzewami liściastymi na wapieniu.
Duże okazy bywały mylone z płachetką (opisany przypadek zatrucia). Płachetka ma błoniasty pierścień na trzonie, rośnie w kwaśnych borach z borówką i nie czerwienieje.
Porównanie cech
| Cecha | Płachetka zwyczajna | Strzępiak ceglasty |
|---|---|---|
| Jadalność | Jadalny | Śmiertelnie trujący |
| Kapelusz | 4–12 cm, słomkowy do ochrowobrązowego, młody z srebrzystofioletowym, oszronionym nalotem; jajowaty, potem rozpostarty z tępym garbem; promieniście pomarszczony, brzeg pęka. | 3–9 cm, młody biały do kremowego, z wiekiem lub po uszkodzeniu plamisty, ceglasty do cynobrowego; stożkowato wypukły z garbkiem, jedwabisty, włókienkowaty, brzeg promieniście pęka. |
| Pod kapeluszem | Blaszki gęste, wycięte, gliniastożółte, potem rdzawobrązowe; u młodych zakryte białą osłoną. Wysyp rdzawobrązowy. | Blaszki białawe, potem oliwkowordzawe, uszkodzone czerwienieją; dość gęste, wycięte. Wysyp ochrowobrązowy. |
| Trzon | 7–15 cm, białawy do ochrowego, z wąskim, BŁONIASTYM białawym pierścieniem (często postrzępionym); nad pierścieniem płatkowaty, poniżej włóknisty; podstawa czasem bulwiasto rozszerzona, ale bez pochwy. | 5–10(20) cm, biały, z wiekiem różowy do cynobrowego (zwłaszcza u podstawy), włóknisty, bez wyraźnej bulwy lub z małą bulwką. |
| Miąższ | Biały do bladokremowego, nie zmienia barwy. | Biały, w trzonie różowiejący; całe owocniki czerwienieją przy dotyku. |
| Zapach i smak | Zapach i smak nieznaczne. | Zapach słodkawy, owocowy (stare owocniki nieprzyjemne); NIE PRÓBOWAĆ. |
| Siedlisko | Bory świerkowe i sosnowe na ubogich, kwaśnych, piaszczystych glebach, często wśród borówki czernicy, chrobotków i bielistki; masowo w grupach. Na wapieniu nie rośnie, w lasach liściastych rzadko. | Lasy liściaste, parki, zarośla i pobocza dróg, głównie pod bukiem, dębem, lipą i grabem, na glebach wapiennych lub obojętnych; czasem pod sosną. |
| Sezon | lipiec, sierpień, wrzesień, październik | maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień |
Po czym poznać: płachetka zwyczajna
- Błoniasty pierścień na trzonie (wyjątek wśród zasłonaków)
- Promieniście pomarszczony, płowy kapelusz z fioletowawym szronem u młodych
- Rdzawobrązowe blaszki i wysyp
- Masowo w kwaśnych borach z borówką
Po czym poznać: strzępiak ceglasty
- Biały grzyb czerwieniejący/plamiący się na ceglasto
- Promieniście popękany, włóknisty kapelusz
- Brązowy (nie biały) wysyp zarodników
- Late wiosna–lato pod bukami i lipami na wapieniu
Zasada bezpieczeństwa
Nie jedz grzyba rozpoznanego na podstawie strony, zdjęcia ani aplikacji. Wątpliwe okazy pokaż grzyboznawcy w sanepidzie (w sezonie punkty konsultacyjne działają bezpłatnie). Nie podawaj dziko zebranych grzybów dzieciom.
Złote zasady grzybiarza →Najczęstsze pytania
Płachetka zwyczajna czy strzępiak ceglasty: jak je odróżnić?
Rosłe strzępiaki ceglaste bywały pomylone z płachetką (opisany przypadek zatrucia). Strzępiak nie ma pierścienia, ma włóknisty, promieniście pękający kapelusz czerwieniejący przy dotyku i rośnie pod drzewami liściastymi na wapieniu. Duże okazy bywały mylone z płachetką (opisany przypadek zatrucia). Płachetka ma błoniasty pierścień na trzonie, rośnie w kwaśnych borach z borówką i nie czerwienieje.
Strzępiak ceglasty: co zrobić po zjedzeniu?
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i zabierz resztki grzybów. Muskaryna – zespół muskarynowy: poty, ślinotok, łzawienie, zwężenie źrenic, zaburzenia widzenia, wymioty, kolka, spowolnienie akcji serca; objawy szybko, od ok. 15 min do kilku godzin. Odtrutka: atropina. Możliwy zgon (zwłaszcza u osób z chorobami serca i układu oddechowego).
Źródła
- Płachetka zwyczajna – Wikipedia (PL)
- Rozites caperatus – Atlas grzybów Polski (grzyby.pl, M. Snowarski)
- Cortinarius caperatus – First Nature
- Włókniak ceglasty – Wikipedia (PL)
- Inocybe erubescens – Atlas grzybów Polski (grzyby.pl, M. Snowarski)
- Inocybe erubescens – First Nature
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.