Porównanie
Purchawka chropowata czy tęgoskór pospolity? Jak odróżnić
Purchawka chropowata to gatunek jadalny, a tęgoskór pospolity – gatunek trujący. Porównaj cechy obu grzybów punkt po punkcie.
Tęgoskór (trujący) jest twardy, z grubą, żółtawą, spękaną skórką, a jego wnętrze szybko staje się fioletowoczarne (jak utarty mak); purchawka jest miękka, gąbczasta, z białym wnętrzem.
Purchawka jest miękka, gąbczasta, pokryta odpadającymi kolcami i ma białe wnętrze (u młodych); tęgoskór jest twardy, z grubą spękaną skórką i ciemnym wnętrzem.
Porównanie cech
| Cecha | Purchawka chropowata | Tęgoskór pospolity |
|---|---|---|
| Jadalność | Jadalny | Trujący |
| Kapelusz | Owocnik gruszkowaty do maczugowatego, 3–8 cm wysokości, 2–6 cm szerokości; młody biały, potem ochrowy do brązowego; pokryty tępymi kolcami, które łatwo odpadają, zostawiając siateczkowaty wzór; dojrzały otwiera się otworem na szczycie. | Owocnik kulisty lub bulwiasty, do 10 cm, bez trzonu; twardy, ciężki, z grubą skórką słomkowożółtą do żółtobrązowej, spękaną na brodawkowate poletka. |
| Pod kapeluszem | Brak blaszek – zarodniki powstają wewnątrz owocnika (gleba): młoda biała, potem żółta, oliwkowa i brązowa, w końcu pylista. | Brak blaszek – wnętrze (gleba) tylko u bardzo młodych białawe, szybko fioletowe, potem czarne z białymi żyłkami (jak utarty mak), w końcu oliwkowobrązowy proszek. |
| Trzon | Nibytrzon (podglebie) – zwężona, płonna dolna część owocnika. | Brak trzonu; u podstawy pęk białawych strzępek grzybni. |
| Miąższ | U młodych biały, jednolity i elastyczny; z wiekiem żółknie, oliwkowieje i zamienia się w proszek zarodników. | Gruba, twarda skórka (perydium); wnętrze szybko fioletowoczarne. |
| Zapach i smak | Zapach i smak wyraźne, grzybowe. Masa zarodników oliwkowobrązowa. | Zapach silny, aromatyczny, korzenny. Nie próbować. |
| Siedlisko | Bardzo pospolita; na ziemi w lasach liściastych i iglastych, w zaroślach, na wrzosowiskach, rzadko na trawnikach i zmurszałym drewnie; pojedynczo lub w grupach. | Bardzo pospolity; na ubogich, kwaśnych, piaszczystych glebach w lasach (głównie iglastych), na obrzeżach lasów, poboczach dróg leśnych, wrzosowiskach i torfowiskach. |
| Sezon | czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień | czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad |
Po czym poznać: purchawka chropowata
- Biały, gruszkowaty owocnik pokryty odpadającymi kolcami
- Brak kapelusza i blaszek
- Na przekroju młody: jednolicie biały miąższ
- Dojrzały pyli brązowymi zarodnikami z otworu na szczycie
Po czym poznać: tęgoskór pospolity
- Twarda, ciężka bulwa z grubą, żółtawą, spękaną skórką
- Wnętrze fioletowoczarne (jak utarty mak)
- Brak trzonu
- Silny korzenny zapach
Zasada bezpieczeństwa
Nie jedz grzyba rozpoznanego na podstawie strony, zdjęcia ani aplikacji. Wątpliwe okazy pokaż grzyboznawcy w sanepidzie (w sezonie punkty konsultacyjne działają bezpłatnie). Nie podawaj dziko zebranych grzybów dzieciom.
Złote zasady grzybiarza →Najczęstsze pytania
Purchawka chropowata czy tęgoskór pospolity: jak je odróżnić?
Tęgoskór (trujący) jest twardy, z grubą, żółtawą, spękaną skórką, a jego wnętrze szybko staje się fioletowoczarne (jak utarty mak); purchawka jest miękka, gąbczasta, z białym wnętrzem. Purchawka jest miękka, gąbczasta, pokryta odpadającymi kolcami i ma białe wnętrze (u młodych); tęgoskór jest twardy, z grubą spękaną skórką i ciemnym wnętrzem.
Tęgoskór pospolity: co zrobić po zjedzeniu?
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i zabierz resztki grzybów. Zespół żołądkowo-jelitowy po spożyciu większej ilości (nudności, wymioty, bóle brzucha); toksyny nie zostały w źródłach nazwane.
Źródła
- Wikipedia (pl): Purchawka chropowata
- grzyby.pl (atlas M. Snowarskiego): Lycoperdon perlatum
- First Nature: Lycoperdon perlatum
- Wikipedia (pl): Tęgoskór cytrynowy
- grzyby.pl (atlas M. Snowarskiego): Scleroderma citrinum
- First Nature: Scleroderma citrinum
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.