Porównanie
Piaskowiec modrzak czy borowik szatański? Jak odróżnić
Piaskowiec modrzak to gatunek jadalny, a borowik szatański – gatunek trujący. Porównaj cechy obu grzybów punkt po punkcie.
Inne siniejące borowiki (np. trujący borowik szatański) mają czerwone pory i pełny trzon; piaskowiec ma białe pory i trzon z komorami. Spoza atlasu: piaskowiec kasztanowaty (rdzawobrązowy kapelusz, miąższ nie sinieje) – też jadalny.
Porównanie cech
| Cecha | Piaskowiec modrzak | Borowik szatański |
|---|---|---|
| Jadalność | Jadalny | Trujący |
| Kapelusz | Średnica 3,5–12 cm, słomkowożółty, kremowy do żółtobrązowego; powierzchnia sucha, matowa, filcowato-kosmkowata; uciśnięty sinieje. | Duży, 10–25(30) cm, jasnoszary, srebrzystoszary lub białawy z oliwkowymi plamami, z wiekiem przy brzegu różowawy; powierzchnia gładka lub drobno zamszowa. |
| Pod kapeluszem | Rurki i pory białe, potem kremowe, przy dotyku sinieją; wysyp bladożółty. | Rurki żółtawe, uszkodzone sinieją; pory u młodych pomarańczowożółte, potem krwisto- do karminowoczerwonych, u starych oliwkowe. |
| Trzon | Koloru kapelusza, kruchy, w środku komorowaty (z pustymi jamkami); uciśnięty intensywnie sinieje. | Silnie bulwiasto zgrubiały, u góry żółty, niżej karminowoczerwony, z żółtawą do czerwonawej siateczką w górnej części. |
| Miąższ | Biały lub żółtawy, na przekroju natychmiast intensywnie chabrowo-niebieski. | Białawy do bladożółtego, po przekrojeniu powoli i słabo sinieje. |
| Zapach i smak | Zapach i smak niewyraźne. | Smak łagodny; stare owocniki mają nieprzyjemny zapach przypominający padlinę. |
| Siedlisko | Wyłącznie gleby piaszczyste: bory sosnowe na niżu, rzadziej lasy liściaste i mieszane, np. górskie buczyny. | Ciepłe, prześwietlone lasy liściaste (buczyny, dąbrowy) na glebach wapiennych; w Polsce znanych jest tylko kilka stanowisk (Sudety, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Ponidzie). |
| Sezon | lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad | lipiec, sierpień, wrzesień |
Po czym poznać: piaskowiec modrzak
- Miąższ błyskawicznie chabrowo sinieje
- Trzon kruchy, w środku komorowaty
- Jasny, filcowaty kapelusz
- Tylko na piaskach
Po czym poznać: borowik szatański
- Jasnoszary, kredowobiały kapelusz
- Czerwone pory
- Bulwiasty trzon, dołem karminowy, z czerwonawą siateczką
- Tylko na wapieniu, bardzo rzadki
Zasada bezpieczeństwa
Nie jedz grzyba rozpoznanego na podstawie strony, zdjęcia ani aplikacji. Wątpliwe okazy pokaż grzyboznawcy w sanepidzie (w sezonie punkty konsultacyjne działają bezpłatnie). Nie podawaj dziko zebranych grzybów dzieciom.
Złote zasady grzybiarza →Najczęstsze pytania
Piaskowiec modrzak czy borowik szatański: jak je odróżnić?
Inne siniejące borowiki (np. trujący borowik szatański) mają czerwone pory i pełny trzon; piaskowiec ma białe pory i trzon z komorami. Spoza atlasu: piaskowiec kasztanowaty (rdzawobrązowy kapelusz, miąższ nie sinieje) – też jadalny.
Borowik szatański: co zrobić po zjedzeniu?
Natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR i zabierz resztki grzybów. Zespół żołądkowo-jelitowy (wymioty, biegunka, bóle brzucha). Toksyczność przypisywana glikoproteinie bolesatynie; muskaryna obecna w ilościach przypuszczalnie zbyt małych, by tłumaczyć zatrucie. Najsilniej działa surowy lub niedogotowany.
Źródła
- Wikipedia (pl): Piaskowiec modrzak
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
- Wikipedia (pl): Krwistoborowik szatański
- Atlas grzybów Polski – grzyby.pl (M. Snowarski)
- First Nature – fungi
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.