Grzybolog na dziś

Prognoza grzybowa na dziś

Blaszkowe

Gąska niekształtna

Tricholoma portentosum · nazwy ludowe: siwka, gąska siwka, siwa, siwek, siwula

Jadalny

Dobry, poszukiwany grzyb jadalny późnej jesieni (podobno najlepszy po pierwszych przymrozkach). Ostrożnie: łatwo pomylić ją z innymi szarymi gąskami, z których część jest trująca (np. gąska tygrysia) lub ostra (gąska pieprzna). Nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

Gąska niekształtna (Tricholoma portentosum) – owocniki w naturalnym siedlisku
Fot. Jerzy Opioła / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Po czym poznać: gąska niekształtna

  1. 1

    Szary kapelusz z czarnymi, promienistymi włókienkami (nie łuskami)

  2. 2

    Białe do szarawych blaszki wycięte z ząbkiem

  3. 3

    Łagodny smak i mączny zapach

  4. 4

    Późna jesień, bory sosnowe na piasku

Opis owocnika

Kapelusz
3–10(12) cm, siwy do ciemnoszarego, często z oliwkowym, żółtawym lub fioletowym odcieniem i wyraźnymi, czarnymi, promieniście wrośniętymi włókienkami; z tępym garbkiem, brzeg pofalowany; wilgotny lekko śliski.
Blaszki
Blaszki białe, potem szarawe lub żółtawe, średnio gęste, wycięte z ząbkiem.
Trzon
5–10 cm, biały z żółtawym lub szarawym odcieniem, pełny, twardy, włókienkowaty; bez pierścienia.
Miąższ
Biały, pod skórką kapelusza szarawy; nie zmienia barwy.
Zapach i smak
Zapach mączny (słaby); smak łagodny, słodkawo-orzechowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Bory sosnowe z porostami lub mchami na piaszczystych glebach, także lasy mieszane; gromadnie, często razem z gąską zielonką.

Najczęściej przy: sosna, świerk, jodła

Sezon w Polsce (październik–grudzień)

październik, listopad, grudzień

Gdzie są dziś warunki do wysypu?

Sobowtóry: z czym można go pomylić

W kuchni

Do zup, duszenia i marynowania w occie.

Ochrona i sprzedaż

  • Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
  • Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu. Brak w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu (zbiór na własny użytek nie jest tym ograniczony).

Gdzie wolno zbierać grzyby →

Gąska niekształtna: najczęstsze pytania

Gąska niekształtna: czy to grzyb jadalny?

Jadalny. Dobry, poszukiwany grzyb jadalny późnej jesieni (podobno najlepszy po pierwszych przymrozkach). Ostrożnie: łatwo pomylić ją z innymi szarymi gąskami, z których część jest trująca (np. gąska tygrysia) lub ostra (gąska pieprzna). Nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

Gąska niekształtna: kiedy rośnie?

W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: październik, listopad, grudzień. Siedlisko: Bory sosnowe z porostami lub mchami na piaszczystych glebach, także lasy mieszane; gromadnie, często razem z gąską zielonką.

Gąska niekształtna: z czym można go pomylić?

Gąska zielonka (trujący): Zielonka ma żółty kapelusz i żółte blaszki; rośnie w tych samych miejscach. Gąska zielonka jest uznawana za trującą (rabdomioliza). Gąska tygrysia (trujący): Gąska tygrysia ma jasny kapelusz pokryty koncentrycznie ułożonymi, ciemnymi łuskami (nie włókienkami), masywny trzon i rośnie na glebach wapiennych pod bukami, świerkami i jodłami – nie w kwaśnych borach sosnowych. Powoduje silne zatrucia żołądkowo-jelitowe.

Źródła

  1. Wikipedia (pl): Gąska niekształtna
  2. grzyby.pl (M. Snowarski): Tricholoma portentosum
  3. First Nature: Tricholoma portentosum, Coalman

Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

Podobne grzyby w atlasie

Cały atlas
esc

↑↓ wybór · enter otwórz