Blaszkowe
Gąska niekształtna
Tricholoma portentosum · nazwy ludowe: siwka, gąska siwka, siwa, siwek, siwula
Jadalny
Dobry, poszukiwany grzyb jadalny późnej jesieni (podobno najlepszy po pierwszych przymrozkach). Ostrożnie: łatwo pomylić ją z innymi szarymi gąskami, z których część jest trująca (np. gąska tygrysia) lub ostra (gąska pieprzna). Nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.

Po czym poznać: gąska niekształtna
- 1
Szary kapelusz z czarnymi, promienistymi włókienkami (nie łuskami)
- 2
Białe do szarawych blaszki wycięte z ząbkiem
- 3
Łagodny smak i mączny zapach
- 4
Późna jesień, bory sosnowe na piasku
Opis owocnika
- Kapelusz
- 3–10(12) cm, siwy do ciemnoszarego, często z oliwkowym, żółtawym lub fioletowym odcieniem i wyraźnymi, czarnymi, promieniście wrośniętymi włókienkami; z tępym garbkiem, brzeg pofalowany; wilgotny lekko śliski.
- Blaszki
- Blaszki białe, potem szarawe lub żółtawe, średnio gęste, wycięte z ząbkiem.
- Trzon
- 5–10 cm, biały z żółtawym lub szarawym odcieniem, pełny, twardy, włókienkowaty; bez pierścienia.
- Miąższ
- Biały, pod skórką kapelusza szarawy; nie zmienia barwy.
- Zapach i smak
- Zapach mączny (słaby); smak łagodny, słodkawo-orzechowy.
Gdzie i kiedy rośnie
Bory sosnowe z porostami lub mchami na piaszczystych glebach, także lasy mieszane; gromadnie, często razem z gąską zielonką.
Najczęściej przy: sosna, świerk, jodła
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Gąska zielonka Trujący małe ryzyko
Zielonka ma żółty kapelusz i żółte blaszki; rośnie w tych samych miejscach. Gąska zielonka jest uznawana za trującą (rabdomioliza).
Porównanie krok po kroku: Gąska niekształtna czy Gąska zielonka →Gąska tygrysia Trujący średnie ryzyko
Gąska tygrysia ma jasny kapelusz pokryty koncentrycznie ułożonymi, ciemnymi łuskami (nie włókienkami), masywny trzon i rośnie na glebach wapiennych pod bukami, świerkami i jodłami – nie w kwaśnych borach sosnowych. Powoduje silne zatrucia żołądkowo-jelitowe.
Porównanie krok po kroku: Gąska niekształtna czy Gąska tygrysia →
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
W kuchni
Do zup, duszenia i marynowania w occie.
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu. Brak w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu (zbiór na własny użytek nie jest tym ograniczony).
Gąska niekształtna: najczęstsze pytania
Gąska niekształtna: czy to grzyb jadalny?
Jadalny. Dobry, poszukiwany grzyb jadalny późnej jesieni (podobno najlepszy po pierwszych przymrozkach). Ostrożnie: łatwo pomylić ją z innymi szarymi gąskami, z których część jest trująca (np. gąska tygrysia) lub ostra (gąska pieprzna). Nie figuruje w wykazie grzybów dopuszczonych do obrotu.
Gąska niekształtna: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: październik, listopad, grudzień. Siedlisko: Bory sosnowe z porostami lub mchami na piaszczystych glebach, także lasy mieszane; gromadnie, często razem z gąską zielonką.
Gąska niekształtna: z czym można go pomylić?
Gąska zielonka (trujący): Zielonka ma żółty kapelusz i żółte blaszki; rośnie w tych samych miejscach. Gąska zielonka jest uznawana za trującą (rabdomioliza). Gąska tygrysia (trujący): Gąska tygrysia ma jasny kapelusz pokryty koncentrycznie ułożonymi, ciemnymi łuskami (nie włókienkami), masywny trzon i rośnie na glebach wapiennych pod bukami, świerkami i jodłami – nie w kwaśnych borach sosnowych. Powoduje silne zatrucia żołądkowo-jelitowe.
Źródła
- Wikipedia (pl): Gąska niekształtna
- grzyby.pl (M. Snowarski): Tricholoma portentosum
- First Nature: Tricholoma portentosum, Coalman
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.





