Kolczaste
Sarniak dachówkowaty
Sarcodon imbricatus · nazwy ludowe: sarniak świerkowy, sarna, sarenka, łoszak, krowia gęba
Jadalny
Jadalne są młode owocniki; starsze są łykowate i gorzkawe. Wg Wikipedii surowy może być trujący – zawsze poddawać obróbce termicznej. Nazwa: od 2003 r. zalecana nazwa polska to „sarniak świerkowy” (S. imbricatus, pod świerkami); bardzo podobny sarniak sosnowy (S. squamosus) rośnie pod sosnami i jest odróżniany głównie po drzewie – grzybiarze nazywają oba „sarną”.

Po czym poznać: sarniak dachówkowaty
- 1
Duży brązowy kapelusz z grubymi, odstającymi łuskami jak dachówki
- 2
Kolce zamiast blaszek pod kapeluszem
- 3
Rośnie pod świerkami (sarniak sosnowy – pod sosnami)
- 4
Korzenny zapach
Opis owocnika
- Kapelusz
- Duży, 6–25 cm, grubomięsisty, z wiekiem wklęsły; brązowy z czerwonawym odcieniem, pokryty grubymi, ciemnobrązowymi, odstającymi łuskami ułożonymi koncentrycznie (jak dachówki).
- Kolce
- Zamiast blaszek gęste, łamliwe kolce, białawe, potem szare do brązowych, zbiegające na trzon.
- Trzon
- 3–8 cm × 1–3 cm, walcowaty do maczugowatego, pełny, młody białawy, potem szarobrązowy, aksamitny.
- Miąższ
- Sprężysty, suchy, białawy do szarobrązowego, u podstawy trzonu brunatnawy.
- Zapach i smak
- Zapach korzenny, smak przyjemny (u starszych gorzkawy). Wysyp zarodników szarobrązowy.
Gdzie i kiedy rośnie
Naziemnie w lasach iglastych, przede wszystkim w górskich świerczynach, na glebach kwaśnych i piaszczystych; pojedynczo lub w grupach. Miejscami częsty, zwłaszcza w górach; na Czerwonej liście w kategorii V (narażony).
Najczęściej przy: świerk, sosna
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Kolczak obłączasty Jadalny małe ryzyko
Też ma kolce, ale jest jasny (kremowy do pomarańczowego), z gładkim kapeluszem bez łusek; oba gatunki są jadalne.
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
W kuchni
Zbierać tylko młode okazy; rzadko przetwarzany, bo ciemnieje; nie jeść na surowo. Rzadko robaczywieje.
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną. Do 2014 r. cały rodzaj sarniak był chroniony; obecnie S. imbricatus nie jest chroniony. Pod ochroną ścisłą pozostają rzadkie gatunki: sarniak sinostopy (S. glaucopus), sarniak szorstki (S. scabrosus), S. joeides i S. underwoodii – mają drobniejsze łuski i często sinawą/zielonkawą podstawę trzonu lub gorzki miąższ; takich okazów nie zbierać.
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.
Sarniak dachówkowaty: najczęstsze pytania
Sarniak dachówkowaty: czy to grzyb jadalny?
Jadalny. Jadalne są młode owocniki; starsze są łykowate i gorzkawe. Wg Wikipedii surowy może być trujący – zawsze poddawać obróbce termicznej. Nazwa: od 2003 r. zalecana nazwa polska to „sarniak świerkowy” (S. imbricatus, pod świerkami); bardzo podobny sarniak sosnowy (S. squamosus) rośnie pod sosnami i jest odróżniany głównie po drzewie – grzybiarze nazywają oba „sarną”.
Sarniak dachówkowaty: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: lipiec, sierpień, wrzesień, październik. Siedlisko: Naziemnie w lasach iglastych, przede wszystkim w górskich świerczynach, na glebach kwaśnych i piaszczystych; pojedynczo lub w grupach. Miejscami częsty, zwłaszcza w górach; na Czerwonej liście w kategorii V (narażony).
Sarniak dachówkowaty: z czym można go pomylić?
Kolczak obłączasty (jadalny): Też ma kolce, ale jest jasny (kremowy do pomarańczowego), z gładkim kapeluszem bez łusek; oba gatunki są jadalne.
Źródła
- Wikipedia (pl): Sarniak świerkowy
- grzyby.pl (atlas M. Snowarskiego): Sarcodon imbricatus
- First Nature: Sarcodon squamosus
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408)
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
