Grzybolog na dziś

Prognoza grzybowa na dziś

Kolczaste

Sarniak dachówkowaty

Sarcodon imbricatus · nazwy ludowe: sarniak świerkowy, sarna, sarenka, łoszak, krowia gęba

Jadalny

Jadalne są młode owocniki; starsze są łykowate i gorzkawe. Wg Wikipedii surowy może być trujący – zawsze poddawać obróbce termicznej. Nazwa: od 2003 r. zalecana nazwa polska to „sarniak świerkowy” (S. imbricatus, pod świerkami); bardzo podobny sarniak sosnowy (S. squamosus) rośnie pod sosnami i jest odróżniany głównie po drzewie – grzybiarze nazywają oba „sarną”.

Sarniak dachówkowaty (Sarcodon imbricatus) – owocniki w naturalnym siedlisku
Fot. Jerzy Opioła / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Po czym poznać: sarniak dachówkowaty

  1. 1

    Duży brązowy kapelusz z grubymi, odstającymi łuskami jak dachówki

  2. 2

    Kolce zamiast blaszek pod kapeluszem

  3. 3

    Rośnie pod świerkami (sarniak sosnowy – pod sosnami)

  4. 4

    Korzenny zapach

Opis owocnika

Kapelusz
Duży, 6–25 cm, grubomięsisty, z wiekiem wklęsły; brązowy z czerwonawym odcieniem, pokryty grubymi, ciemnobrązowymi, odstającymi łuskami ułożonymi koncentrycznie (jak dachówki).
Kolce
Zamiast blaszek gęste, łamliwe kolce, białawe, potem szare do brązowych, zbiegające na trzon.
Trzon
3–8 cm × 1–3 cm, walcowaty do maczugowatego, pełny, młody białawy, potem szarobrązowy, aksamitny.
Miąższ
Sprężysty, suchy, białawy do szarobrązowego, u podstawy trzonu brunatnawy.
Zapach i smak
Zapach korzenny, smak przyjemny (u starszych gorzkawy). Wysyp zarodników szarobrązowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Naziemnie w lasach iglastych, przede wszystkim w górskich świerczynach, na glebach kwaśnych i piaszczystych; pojedynczo lub w grupach. Miejscami częsty, zwłaszcza w górach; na Czerwonej liście w kategorii V (narażony).

Najczęściej przy: świerk, sosna

Sezon w Polsce (lipiec–październik)

lipiec, sierpień, wrzesień, październik

Gdzie są dziś warunki do wysypu?

Sobowtóry: z czym można go pomylić

  • Kolczak obłączasty Jadalny małe ryzyko

    Też ma kolce, ale jest jasny (kremowy do pomarańczowego), z gładkim kapeluszem bez łusek; oba gatunki są jadalne.

W kuchni

Zbierać tylko młode okazy; rzadko przetwarzany, bo ciemnieje; nie jeść na surowo. Rzadko robaczywieje.

Ochrona i sprzedaż

  • Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną. Do 2014 r. cały rodzaj sarniak był chroniony; obecnie S. imbricatus nie jest chroniony. Pod ochroną ścisłą pozostają rzadkie gatunki: sarniak sinostopy (S. glaucopus), sarniak szorstki (S. scabrosus), S. joeides i S. underwoodii – mają drobniejsze łuski i często sinawą/zielonkawą podstawę trzonu lub gorzki miąższ; takich okazów nie zbierać.
  • Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.

Gdzie wolno zbierać grzyby →

Sarniak dachówkowaty: najczęstsze pytania

Sarniak dachówkowaty: czy to grzyb jadalny?

Jadalny. Jadalne są młode owocniki; starsze są łykowate i gorzkawe. Wg Wikipedii surowy może być trujący – zawsze poddawać obróbce termicznej. Nazwa: od 2003 r. zalecana nazwa polska to „sarniak świerkowy” (S. imbricatus, pod świerkami); bardzo podobny sarniak sosnowy (S. squamosus) rośnie pod sosnami i jest odróżniany głównie po drzewie – grzybiarze nazywają oba „sarną”.

Sarniak dachówkowaty: kiedy rośnie?

W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: lipiec, sierpień, wrzesień, październik. Siedlisko: Naziemnie w lasach iglastych, przede wszystkim w górskich świerczynach, na glebach kwaśnych i piaszczystych; pojedynczo lub w grupach. Miejscami częsty, zwłaszcza w górach; na Czerwonej liście w kategorii V (narażony).

Sarniak dachówkowaty: z czym można go pomylić?

Kolczak obłączasty (jadalny): Też ma kolce, ale jest jasny (kremowy do pomarańczowego), z gładkim kapeluszem bez łusek; oba gatunki są jadalne.

Źródła

  1. Wikipedia (pl): Sarniak świerkowy
  2. grzyby.pl (atlas M. Snowarskiego): Sarcodon imbricatus
  3. First Nature: Sarcodon squamosus
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408)

Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.

esc

↑↓ wybór · enter otwórz