Owoce

Jarząb pospolity (jarzębina)

Sorbus aucuparia L. · jarzębina, jarząb zwyczajny

Warunkowo jadalny

Fot. Carl Axel Magnus Lindman / Wikimedia Commons, Public domain

Jak rozpoznać

Drzewo lub krzew z liśćmi nieparzysto-pierzastymi (5–7 par listków).
Białe kwiaty w gęstych baldachogronach o zapachu gorzkich migdałów (maj–czerwiec).
Owoce kulistawe, 6–9 mm, szkarłatne do pomarańczowych, w dużych gronach.
Owoce dojrzewają zwykle w pierwszej połowie września.

Gdzie rośnie

Lasy różnego typu — liściaste, mieszane i iglaste (bory), ubogie i żyzne, zbiorowiska porębowe.

W kuchni i domowej apteczce

Owoce po przemrożeniu (np. w zamrażarce), wysuszeniu lub krótkim zanurzeniu we wrzątku (blanszowaniu) tracą trujące właściwości i goryczkę. Jarzębiak (nalewka), konfitury, marmolady, dżemy, soki, syropy, musy; owoce smażone z jabłkami do mięs; susz (ok. 40 °C) na herbatę.

Uwaga Surowe owoce są niejadalne: zawierają kwas parasorbowy (w źródłach LP: parasorbinowy), który drażni błonę śluzową żołądka i w większych ilościach wywołuje dolegliwości trawienne. Obróbka cieplna lub mrożenie przekształca go w nietoksyczny kwas sorbowy. Nie jedz surowej jarzębiny i nie dawaj jej dzieciom. Nie zbieraj z drzew przy ruchliwych drogach.