Inne (huby, purchawki)
Czasznica olbrzymia
Calvatia gigantea · nazwy ludowe: czasznica, purchawica olbrzymia, purchawka olbrzymia
Jadalny
Jadalne są tylko niedojrzałe owocniki o całkowicie białym wnętrzu; gdy wnętrze żółknie lub oliwkowieje, jest niejadalna. W Polsce rzadko zbierana (popularna w Czechach). Małe, młode okazy zawsze przekroić – patrz uwaga o młodych muchomorach przy purchawce.
Po czym poznać: czasznica olbrzymia
- 1
Biała kula wielkości od piłki do dużej dyni na łące lub w parku
- 2
Gładka powierzchnia bez kolców
- 3
Wnętrze młodej jednolicie białe
- 4
Brak trzonu i blaszek
Opis owocnika
- Kapelusz
- Owocnik kulisty lub lekko spłaszczony, ogromny – 10–60 cm średnicy; biały, gładki, z mączystym nalotem, z wiekiem ochrowy do brązowego; po dojrzeniu skórka pęka.
- Spód owocnika
- Brak blaszek – zarodniki powstają we wnętrzu (gleba): młoda biała, potem żółta i oliwkowobrązowa, w końcu pylista.
- Trzon
- Brak trzonu; u podstawy cienki sznur białej grzybni.
- Miąższ
- U młodych biały, zwarty, watowaty; z wiekiem żółknie i oliwkowieje.
- Zapach i smak
- Zapach i smak grzybowe, łagodne. Masa zarodników oliwkowobrązowa.
Gdzie i kiedy rośnie
Na łąkach, pastwiskach, trawnikach, w parkach, ogrodach, zaroślach i wśród pokrzyw, na żyznych glebach bogatych w azot; rzadko w lasach. Częstsza w północnej Polsce.
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Purchawka chropowata Jadalny małe ryzyko
Purchawka jest mała (do 8 cm), gruszkowata i pokryta kolcami; oba gatunki jadalne gdy białe w środku.
Muchomor sromotnikowy Śmiertelnie trujący małe ryzyko
Dotyczy tylko małych, młodych owocników: „jajo” muchomora na przekroju pokazuje zarys kapelusza i blaszek. Dorosła czasznica jest nie do pomylenia ze względu na rozmiar.
Porównanie krok po kroku: Czasznica olbrzymia czy Muchomor sromotnikowy →Tęgoskór pospolity Trujący małe ryzyko
Czasznica jest dużo większa, gładka i biała, wnętrze białe; tęgoskór mały, żółtawy, spękany, ciemny w środku.
Porównanie krok po kroku: Czasznica olbrzymia czy Tęgoskór pospolity →
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
W kuchni
Tylko świeże okazy, białe w całym przekroju. Kroić w plastry, panierować i smażyć.
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną. Do 9 października 2014 r. gatunek chroniony (wg Wikipedii ochrona ścisła; wg grzyby.pl chroniona od 1983 r.); obecnie niechroniona.
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.
Czasznica olbrzymia: najczęstsze pytania
Czasznica olbrzymia: czy to grzyb jadalny?
Jadalny. Jadalne są tylko niedojrzałe owocniki o całkowicie białym wnętrzu; gdy wnętrze żółknie lub oliwkowieje, jest niejadalna. W Polsce rzadko zbierana (popularna w Czechach). Małe, młode okazy zawsze przekroić – patrz uwaga o młodych muchomorach przy purchawce.
Czasznica olbrzymia: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: lipiec, sierpień, wrzesień, październik. Siedlisko: Na łąkach, pastwiskach, trawnikach, w parkach, ogrodach, zaroślach i wśród pokrzyw, na żyznych glebach bogatych w azot; rzadko w lasach. Częstsza w północnej Polsce.
Czasznica olbrzymia: z czym można go pomylić?
Purchawka chropowata (jadalny): Purchawka jest mała (do 8 cm), gruszkowata i pokryta kolcami; oba gatunki jadalne gdy białe w środku. Muchomor sromotnikowy (śmiertelnie trujący): Dotyczy tylko małych, młodych owocników: „jajo” muchomora na przekroju pokazuje zarys kapelusza i blaszek. Dorosła czasznica jest nie do pomylenia ze względu na rozmiar. Tęgoskór pospolity (trujący): Czasznica jest dużo większa, gładka i biała, wnętrze białe; tęgoskór mały, żółtawy, spękany, ciemny w środku.
Źródła
- Wikipedia (pl): Czasznica olbrzymia
- grzyby.pl (atlas M. Snowarskiego): Langermannia gigantea
- First Nature: Calvatia gigantea
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
