Gąsówka fioletowawa

Po czym poznać: gąsówka fioletowawa

1. 1

   Cały owocnik fioletowy u młodych okazów

2. 2

   Brak zasnówki i pierścienia

3. 3

   Bladoróżowy wysyp zarodników

4. 4

   Korzenny zapach

5. 5

   Późna jesień, ściółka, czarcie kręgi

Opis owocnika

Kapelusz

5–15 cm, młody żywo fioletowy lub liliowy, potem brązowofioletowy, na starość ochrowobrązowy; gładki, matowy, brzeg długo podwinięty.

Blaszki

Blaszki gęste, cienkie, wycięte, młode wyraźnie fioletowe, potem brązowawe. Wysyp bladoróżowy (kremoworóżowy) – NIGDY rdzawy.

Trzon

5–12 cm, fioletowy z białymi włókienkami, potem szarofioletowy, pełny, u podstawy maczugowaty z fioletową grzybnią; bez pierścienia i bez zasnówki.

Miąższ

Mięsisty, młody fioletowawy, później kremowy; nie zmienia barwy po przekrojeniu.

Zapach i smak

Zapach przyjemny, korzenny lub owocowy (czasem anyżowy); smak łagodny.

Gdzie i kiedy rośnie

Saprotrof na ściółce w lasach liściastych (zwłaszcza buczynach) i iglastych (świerczynach), także w parkach, ogrodach, na kompoście i łąkach; w grupach, szeregach i czarcich kręgach. Pojedyncze owocniki czasem w maju; główny wysyp IX–XI, bywa nawet w śniegu.

Najczęściej przy: buk, świerk

Gdzie są dziś warunki do wysypu?

Sobowtóry: z czym można go pomylić

• 

  Zasłonak rudy Śmiertelnie trujący średnie ryzyko

  Fioletowe zasłonaki (np. zasłonak fioletowy, zasłonak wonny – niejadalny, gorzki, nieprzyjemnie pachnący) mają u młodych pajęczynowatą zasnówkę i RDZAWOBRĄZOWY wysyp zarodników. Zrób wysyp: gąsówka – bladoróżowy, zasłonaki – rdzawy. Rodzaj zasłonak obejmuje gatunki śmiertelnie trujące (np. zasłonak rudy).

  Porównanie krok po kroku: Gąsówka fioletowawa czy Zasłonak rudy →

W kuchni

Zawsze dobrze przegotować lub usmażyć – nigdy na surowo. Dobra do marynowania w occie, smażenia, można mrozić. Rzadko robaczywieje. Bywa uprawiana na kompoście.

Uwaga na toksyny

Na surowo – termolabilna substancja hemolityczna (rozkłada krwinki czerwone); po obróbce termicznej nieszkodliwa.

Ochrona i sprzedaż

• Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
• Obrót handlowy: gatunek jest na liście grzybów dopuszczonych do obrotu (sprzedaż tylko z atestem grzyboznawcy). Wymieniona w załączniku nr 1 jako „gąsówka fioletowawa – Clitocybe nuda”.

Gdzie wolno zbierać grzyby →