Blaszkowe
Zasłonak rudy
Cortinarius orellanus
Śmiertelnie trujący
ŚMIERTELNIE TRUJĄCY. Orellanina nie rozkłada się przy gotowaniu i działa kumulatywnie. Objawy pojawiają się po kilku dniach, a pełne zatrucie nawet po ok. 2 tygodniach, przez co często nie łączy się go z grzybami. W Polsce pod koniec lat 50. XX w. dwie fale zatruć zasłonakami pochłonęły ok. 10 ofiar. Nie zbierać żadnych drobnych brązowych/rudych grzybów z rdzawymi blaszkami.
Po czym poznać: zasłonak rudy
- 1
Rudy, matowy, filcowaty kapelusz z garbkiem
- 2
Rzadkie, pomarańczowordzawe blaszki i rdzawy wysyp
- 3
Ślady pajęczynowatej zasnówki u młodych
- 4
Las liściasty, zwykle pod dębem
Opis owocnika
- Kapelusz
- 4–7 cm, pomarańczowobrązowy do cynamonowo- i czerwonobrązowego, matowy, filcowaty z drobnymi łuseczkami, z tępym garbkiem.
- Blaszki
- Blaszki rzadkie, grube, początkowo szafranowożółte, potem pomarańczowordzawe; u młodych okrywa je pajęczynowata zasnówka. Wysyp rdzawobrązowy.
- Trzon
- 5–10 cm, żółtawy do żółtobrązowego, z podłużnymi ciemniejszymi włóknami, zwężony u dołu, bez wyraźnego wzoru z osłony.
- Miąższ
- Żółtawy, nie zmienia wyraźnie barwy.
- Zapach i smak
- Słaby zapach rzodkwi. NIE PRÓBOWAĆ nawet kawałka.
Gdzie i kiedy rośnie
Lasy liściaste i mieszane, częściej pod dębami, rzadziej pod bukiem, brzozą i sosną; na ziemi, często na poboczach leśnych dróg. W Polsce rzadki.
Najczęściej przy: dąb, buk, brzoza, sosna
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Zasłonak rudawy Śmiertelnie trujący duże ryzyko pomyłki
Równie śmiertelny krewniak z lasów iglastych – ma ostrzejszy garb i trzon z żółtym zygzakowatym wzorem. Różnica nie ma znaczenia dla bezpieczeństwa: oba śmiertelnie trujące.
Gąsówka fioletowawa Jadalny średnie ryzyko
Fioletowe zasłonaki (np. zasłonak fioletowy, zasłonak wonny – niejadalny, gorzki, nieprzyjemnie pachnący) mają u młodych pajęczynowatą zasnówkę i RDZAWOBRĄZOWY wysyp zarodników. Zrób wysyp: gąsówka – bladoróżowy, zasłonaki – rdzawy. Rodzaj zasłonak obejmuje gatunki śmiertelnie trujące (np. zasłonak rudy).
Porównanie krok po kroku: Gąsówka fioletowawa czy Zasłonak rudy →Płachetka zwyczajna Jadalny średnie ryzyko
Dorosłe płachetki, które utraciły pierścień, mogą przypominać inne zasłonaki, w tym śmiertelnie trujące. Zbierać tylko okazy z wyraźnym błoniastym pierścieniem.
Porównanie krok po kroku: Płachetka zwyczajna czy Zasłonak rudy →
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną. Nie jest objęty ochroną gatunkową; figuruje na Czerwonej liście grzybów Polski (kategoria R – rzadki).
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.
Zasłonak rudy: najczęstsze pytania
Zasłonak rudy: czy to grzyb jadalny?
Śmiertelnie trujący. ŚMIERTELNIE TRUJĄCY. Orellanina nie rozkłada się przy gotowaniu i działa kumulatywnie. Objawy pojawiają się po kilku dniach, a pełne zatrucie nawet po ok. 2 tygodniach, przez co często nie łączy się go z grzybami. W Polsce pod koniec lat 50. XX w. dwie fale zatruć zasłonakami pochłonęły ok. 10 ofiar. Nie zbierać żadnych drobnych brązowych/rudych grzybów z rdzawymi blaszkami.
Zasłonak rudy: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: sierpień, wrzesień, październik, listopad. Siedlisko: Lasy liściaste i mieszane, częściej pod dębami, rzadziej pod bukiem, brzozą i sosną; na ziemi, często na poboczach leśnych dróg. W Polsce rzadki.
Zasłonak rudy: z czym można go pomylić?
Zasłonak rudawy (śmiertelnie trujący): Równie śmiertelny krewniak z lasów iglastych – ma ostrzejszy garb i trzon z żółtym zygzakowatym wzorem. Różnica nie ma znaczenia dla bezpieczeństwa: oba śmiertelnie trujące. Gąsówka fioletowawa (jadalny): Fioletowe zasłonaki (np. zasłonak fioletowy, zasłonak wonny – niejadalny, gorzki, nieprzyjemnie pachnący) mają u młodych pajęczynowatą zasnówkę i RDZAWOBRĄZOWY wysyp zarodników. Zrób wysyp: gąsówka – bladoróżowy, zasłonaki – rdzawy. Rodzaj zasłonak obejmuje gatunki śmiertelnie trujące (np. zasłonak rudy). Płachetka zwyczajna (jadalny): Dorosłe płachetki, które utraciły pierścień, mogą przypominać inne zasłonaki, w tym śmiertelnie trujące. Zbierać tylko okazy z wyraźnym błoniastym pierścieniem.
Źródła
- Zasłonak rudy – Wikipedia (PL)
- Cortinarius orellanus – Atlas grzybów Polski (grzyby.pl, M. Snowarski)
- Cortinarius orellanus – First Nature
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
