Blaszkowe
Krowiak podwinięty
Paxillus involutus · nazwy ludowe: olszówka, krowia gęba, krówka, świnka, podolszówka
Trujący
TRUJĄCY, potencjalnie śmiertelny. W Polsce do lat 70.–80. XX w. powszechnie zbierany i jedzony jako „olszówka” (gotowany z odlewaniem wody) i wymieniany w atlasach jako jadalny – dziś uznany za trujący. Może zatruć także osoby, które wcześniej jadły go bez objawów (reakcja immunologiczna narasta przy kolejnych posiłkach). Zmarł po nim m.in. mykolog Julius Schäffer.
Po czym poznać: krowiak podwinięty
- 1
Mocno podwinięty, rowkowany brzeg kapelusza
- 2
Zbiegające blaszki brązowiejące po dotknięciu
- 3
Miąższ rdzawobrązowieje po przekrojeniu
- 4
Brak mleczka
Opis owocnika
- Kapelusz
- 4–12(20) cm, oliwkowo- do rdzawobrązowego; brzeg długo i mocno podwinięty, prążkowany (rowkowany); młody aksamitny, w deszczu bardzo śliski; z wiekiem lejkowaty.
- Blaszki
- Blaszki żółtawe do ochrowych, gęste, cienkie, głęboko zbiegające na trzon, łatwo oddzielają się od miąższu; po ucisku szybko brązowieją.
- Trzon
- 3–7 cm, krępy, barwy kapelusza lub jaśniejszy, pełny; po uszkodzeniu brązowieje.
- Miąższ
- Żółtawy do bladoochrowego, po przekrojeniu rdzawo- lub czerwonobrązowy. Nie wydziela mleczka.
- Zapach i smak
- Zapach słaby, niecharakterystyczny; smak lekko kwaskowaty (nie próbować).
Gdzie i kiedy rośnie
Bardzo pospolity we wszystkich typach lasów, w parkach, zwykle gromadnie; często pod brzozami i olszami, także pod sosną, świerkiem i dębem; woli kwaśne gleby.
Najczęściej przy: brzoza, olcha, sosna, świerk, dąb
Sobowtóry: z czym można go pomylić
Mleczaj rydz Jadalny duże ryzyko pomyłki
Bywa mylony z rydzem (WSSE). Rydz ma pomarańczowe mleczko, pręgowany kapelusz i zielenieje po uszkodzeniu; krowiak nie ma mleczka, a jego blaszki brązowieją.
Porównanie krok po kroku: Mleczaj rydz czy Krowiak podwinięty →
Zbiory grzybiarzy
Wszystkie zdjęciaZdjęcia i oznaczenia dodają użytkownicy; nie weryfikujemy ich. Dodaj swoje znalezisko →
Ochrona i sprzedaż
- Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
- Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu.
Krowiak podwinięty: najczęstsze pytania
Krowiak podwinięty: czy to grzyb jadalny?
Trujący. TRUJĄCY, potencjalnie śmiertelny. W Polsce do lat 70.–80. XX w. powszechnie zbierany i jedzony jako „olszówka” (gotowany z odlewaniem wody) i wymieniany w atlasach jako jadalny – dziś uznany za trujący. Może zatruć także osoby, które wcześniej jadły go bez objawów (reakcja immunologiczna narasta przy kolejnych posiłkach). Zmarł po nim m.in. mykolog Julius Schäffer.
Krowiak podwinięty: kiedy rośnie?
W Polsce owocniki pojawiają się zwykle w miesiącach: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad. Siedlisko: Bardzo pospolity we wszystkich typach lasów, w parkach, zwykle gromadnie; często pod brzozami i olszami, także pod sosną, świerkiem i dębem; woli kwaśne gleby.
Krowiak podwinięty: z czym można go pomylić?
Mleczaj rydz (jadalny): Bywa mylony z rydzem (WSSE). Rydz ma pomarańczowe mleczko, pręgowany kapelusz i zielenieje po uszkodzeniu; krowiak nie ma mleczka, a jego blaszki brązowieją.
Źródła
- Krowiak podwinięty – Wikipedia (PL)
- Paxillus involutus – Atlas grzybów Polski (grzyby.pl, M. Snowarski)
- Paxillus involutus – First Nature
- Bezpieczne grzybobranie – ulotka WSSE w Warszawie (publikacja Nadleśnictwa Nowa Dęba, Lasy Państwowe)
Ostatnia weryfikacja: 9.11.2026. Zauważyłeś błąd? Napisz do nas.
