Łuszczak zmienny

Po czym poznać: łuszczak zmienny

1. 1

   Gęste wiązki na pniakach drzew liściastych

2. 2

   Kapelusz dwubarwny – schnie od środka

3. 3

   Pod pierścieniem ciemnobrązowe odstające łuseczki

4. 4

   Rdzawobrązowy wysyp zarodników

5. 5

   Zapach świeżego drewna

Opis owocnika

Kapelusz

Średnica 2–7 cm, płaski z tępym garbkiem, higrofaniczny: wilgotny cynamonowobrązowy, schnie od środka – środek jasny ochrowy, brzeg ciemniejszy (dwubarwny).

Blaszki

Blaszki gęste, początkowo białawe, potem rdzawobrązowe (cynamonowe), przyrośnięte lub lekko zbiegające.

Trzon

5–7 cm × 5–8 mm, łykowaty, pusty; skórzasty pierścień, powyżej gładki, poniżej pierścienia pokryty odstającymi ciemnobrązowymi łuseczkami.

Miąższ

W kapeluszu cienki, białawy, wodnisty; w trzonie rdzawobrązowy; nie zmienia barwy.

Zapach i smak

Zapach przyjemny, jak świeżo cięte drewno; smak łagodny. Wysyp zarodników rdzawobrązowy.

Gdzie i kiedy rośnie

Pospolity; gromadnie w gęstych wiązkach na pniakach i pniach drzew liściastych (olsza, brzoza, buk, grab, wierzba), rzadko na iglastych (głównie w górach), w lasach, parkach i ogrodach.

Najczęściej przy: brzoza, olcha, buk, grab, wierzba, dąb, lipa, leszczyna

Gdzie są dziś warunki do wysypu?

Sobowtóry: z czym można go pomylić

• 

  Hełmówka jadowita Śmiertelnie trujący duże ryzyko pomyłki

  Śmiertelnie trująca (amatoksyny). Hełmówka ma pod pierścieniem białe, przylegające włókienka zamiast łuseczek, mączny zapach, często rośnie na drewnie iglastym; kapelusz schnie od brzegu ku środkowi. Różnice bywają subtelne – w razie wątpliwości nie zbierać.

  Porównanie krok po kroku: Łuszczak zmienny czy Hełmówka jadowita →
• 

  Maślanka wiązkowa Trujący średnie ryzyko

  Maślanka ma siarkowożółty kapelusz, zielonkawe i fioletowoczarne blaszki, ciemny wysyp zarodników, brak błoniastego pierścienia i gorzki smak.

  Porównanie krok po kroku: Łuszczak zmienny czy Maślanka wiązkowa →
• 

  Opieńka miodowa Warunkowo jadalny małe ryzyko

  Jadalny, ale łatwo go pomylić z hełmówką. Łuszczak ma rdzawobrązowy wysyp zarodników, cynamonowe blaszki i kapelusz wysychający od środka (dwubarwny); opieńka ma biały wysyp.

W kuchni

Nadaje się do zup i sosów; jeść tylko kapelusze (trzony łykowate). Nie nadaje się do marynowania w occie; zabarwia zupę na brązowo.

Ochrona i sprzedaż

• Ochrona gatunkowa: gatunek nie jest objęty ochroną.
• Obrót handlowy: gatunku nie ma na liście grzybów dopuszczonych do obrotu. Na liście grzybów dopuszczonych do obrotu, ale wyłącznie „pochodzący z uprawy lub spoza terytorium RP” – dziko zebrany w Polsce nie może być sprzedawany.

Gdzie wolno zbierać grzyby →